Μονοπάτια

Μονοπάτια

Στην Ελλάδα η ορειβατική πεζοπορία δεν είναι ιδιαίτερα διαδεδομένη και μόνο τα τελευταία χρόνια γνωρίζει μια αργή αλλά σταθερή ανάπτυξη σε αντίθεση με την Δυτική Ευρώπη, όπου εκατομμύρια άνθρωποι ασχολούνται με την πεζοπορία, την ορειβασία και τις συναφείς δραστηριότητες.

Ο ορεινός τουρισμός περιλαμβάνει κατά βάση τη πεζοπορία, την ορειβασία και τις περιηγήσεις σε υψηλής οικολογικής αξίας τοποθεσίες όπως ποτάμια, λίμνες, φαράγγια, σπήλαια, βιότοπους κι άλλα μοναδικά οικοσυστήματα. Επίσης, περιλαμβάνει πλήθος αθλητικών δραστηριοτήτων όπως σκι και χειμερινά σπορ, αναρρίχηση, canoyoning, rafting, ορεινό τρέξιμο, διάσχιση ποταμών κλπ.

Από το 2000 και μετά, αναπτύχθηκε το δίκτυο των Ευρωπαϊκών Μονοπατιών κι αποτελούν τους κύριους πεζοπορικούς διαδρόμους σε όλη την Ευρώπη, με στόχο την ανάπτυξη του ήπιου κι εναλλακτικού τουρισμού. Από αυτά, τα Ευρωπαϊκά Μονοπάτια που διασχίζουν την Ελλάδα είναι 2, το Ε4 και το Ε6.

Παράλληλα με τα Ευρωπαϊκά μονοπάτια, σχεδιάστηκαν τα Εθνικά Μονοπάτια Μεγάλων Αποστάσεων και σκοπός τους ήταν να αποτελέσουν συνδέσεις, νέες διαδρομές και παρακάμψεις στα Ευρωπαϊκά, Ε4 και Ε6. Βρίσκονται διάσπαρτα σε όλη τη χώρα κι είναι διαδρομές μήκους από 40 μέχρι 150 χλμ., με συνολικό μήκος πάνω από 700 χλμ.

Πέρα από τα Εθνικά Μονοπάτια Μεγάλων Αποστάσεων υπάρχουν και εκατοντάδες άλλες ορεινές διαδρομές σε τοπικό επίπεδο αφού το 67% της επιφάνειας της χώρας καλύπτεται από βουνά.

Τα ορεινά μονοπάτια στην Ελλάδα τις προηγούμενες δεκαετίες συντηρούνταν κυρίως από τις διελεύσεις των κτηνοτρόφων με τα ζώα τους. Από το 1980 και μετά, η αστικοποίηση, η ανάπτυξη του οδικού δικτύου και η δημιουργία μόνιμων κτηνοτροφικών εγκαταστάσεων, συντέλεσαν στο να αφεθούν αυτές οι διαδρομές που εξυπηρετούσαν στην κοινωνικοοικονομική και πολιτιστική ανάπτυξη του προηγούμενου αιώνα.

Υπάρχει ένας σημαντικός αριθμός μονοπατιών και διαδρομών που ιστορικά δεν εξυπηρετούσαν τους ανθρώπους κι είναι άγνωστα ή άλλα, που είναι γνωστά μόνο τοπικά ή από τον προφορικό λόγο σε περιορισμένο κύκλο ανθρώπων. Έτσι, τα βουνά προσφέρουν απεριόριστες επιλογές εξερεύνησης στους δραστήριους ανθρώπους.

Έχουν γίνει προσπάθειες για την γνωστοποίηση και την αποτύπωση τέτοιων διαδρομών σε ορειβατικά forums, περιοδικά, βιβλία, χάρτες αλλά και ψηφιακά μέσω GPS.